12. Yargı Paketi ile hangi kanunda ne değişti?

16 Temmuz 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulu tarafından kabul edilen 12. Yargı Paketi, ceza, hukuk, icra, idari yargı ve medeni hukuk alanında önemli değişiklikler getirdi. Düzenlemelerin temel amacı yargılamaların daha hızlı yürütülmesi, hak arama özgürlüğünün güçlendirilmesi ve uygulamada ortaya çıkan bazı sorunların giderilmesi olarak açıklandı.

İşte kanunlarda yapılan başlıca değişiklikler:

1. Ceza Muhakemesi Kanunu: HAGB kararlarında istinaf yolu açıldı

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararlarına karşı artık yalnızca itiraz değil, istinaf kanun yoluna da başvurulabilecek. Bölge Adliye Mahkemesi'nin vereceği kararlar ise gerekli şartların bulunması hâlinde Yargıtay'da temyiz incelemesine konu olabilecek.

Bunun yanında, Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda işkence, eziyet ve kötü muamele suçlarında artık HAGB kararı verilemeyecek.

Daha önce HAGB kararlarına karşı yalnızca itiraz yolu açıktı. Bu inceleme aynı adliyedeki başka bir ceza mahkemesi tarafından sınırlı kapsamda yapılıyor ve kararın esası geniş şekilde değerlendirilemiyordu. Ayrıca teknik şartlar oluştuğu takdirde işkence gibi ağır suçlarda da HAGB uygulanabiliyordu.

2. Türk Ceza Kanunu: IBAN hesabını kullandıranlar için cezada indirim

Nitelikli dolandırıcılık suçunda kişinin katkısı yalnızca banka hesabını, banka kartını veya IBAN bilgisini başkasının kullanımına sunmakla sınırlı kalmışsa, verilecek ceza yarı oranında indirilecek. Ayrıca mağdurun zararının giderilmesi hâlinde etkin pişmanlık hükümleri uygulanarak cezada ek indirim yapılabilecek.

Önceki uygulamada ise suçun organizatörü ile yalnızca maddi menfaat karşılığında banka hesabını kullandıran kişi arasında ceza bakımından belirgin bir ayrım yapılmıyor, hesap sahipleri de çoğu zaman organizatörlerle benzer ağırlıkta yaptırımlarla karşı karşıya kalıyordu.

3. Kanuni Faiz Kanunu: Kanuni faiz artık piyasa koşullarına göre belirlenecek

Kanuni faiz oranı artık sabit bir oran olarak uygulanmayacak. Yeni düzenlemeye göre yıllık kanuni faiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası reeskont faiz oranının %80'i esas alınarak belirlenecek ve piyasa koşullarına göre güncellenecek.

Daha önce uzun yıllardır uygulanan sabit kanuni faiz oranı (%12), özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde alacaklıların alacağının reel değer kaybetmesine ve borçluların ödemeyi geciktirmesinin ekonomik olarak avantajlı hâle gelmesine yol açıyordu.

4. Hukuk Muhakemeleri Kanunu: Belirsiz alacak davası kaldırıldı

İşçilik alacakları ile ticari uyuşmazlıklarda sıkça başvurulan belirsiz alacak davası uygulaması kaldırıldı.

Bunun yerine, kısmi dava açan davacıya alacağın tamamı yönünden zamanaşımını kesme imkânı tanındı.

Eski sistemde davacı, alacağının tam miktarını belirleyemediği durumlarda asgari bir tutar üzerinden dava açabiliyor ve yargılama sırasında talebini artırabiliyordu.

5. Hukuk Muhakemeleri Kanunu: Duruşmalar arasındaki süreye üç ay sınırı

Hukuk mahkemelerinde duruşmalar arasındaki süre artık kural olarak üç ayı geçemeyecek.

Hakim bu sürenin aşılmasını gerekli görüyorsa, örneğin bilirkişi incelemesi gibi somut bir gerekçe göstermek zorunda olacak.

Önceki düzenlemede duruşmalar arasında uyulması gereken yasal bir üst sınır bulunmadığından, birçok dosyada duruşmalar beş-altı ay sonrasına bırakılıyor ve yargılamalar gereksiz şekilde uzayabiliyordu.

6. İcra ve İflas Kanunu: Ortaklığın giderilmesi davalarında mirasçılara öncelik

Ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davalarında yapılacak ilk artırma artık yalnızca malik olan mirasçılar arasında gerçekleştirilecek.

Mirasçılar, taşınmazı muhammen bedelin %100'ünü ödeyerek satın alabilecek.

Daha önce ilk artırma dışarıdan katılıma da açık olduğundan, aileye ait taşınmazların üçüncü kişiler tarafından piyasa değerinin altında satın alınması mümkün olabiliyordu.

7. İdari Yargılama Usulü Kanunu: Bölge İdare Mahkemelerine yeni yetkiler

Bölge İdare Mahkemeleri, istinaf incelemesi sırasında eksik gördükleri keşif veya bilirkişi incelemesini artık kendileri yaptırabilecek ve dosyayı geri göndermeden karar verebilecek.

Ayrıca idare mahkemelerinde tek hâkimle görülecek davaların parasal sınırı 25.000 TL'den 486.000 TL'ye yükseltildi.

Önceki uygulamada Bölge İdare Mahkemesi eksik inceleme tespit ettiğinde dosyayı ilk derece mahkemesine göndermek zorundaydı. Bu durum davaların önemli ölçüde uzamasına neden oluyordu.

8. Ceza Muhakemesi Kanunu: Kaçak sanıkların savunma hakkı güçlendirildi

Sorgusu yapılmamış kaçak sanık hakkında artık mahkûmiyet kararı verilemeyecek.

Kaçak durumda bulunan sanık daha sonra teslim olursa, savunmasını yapabilmesi için yargılamanın yenilenmesini talep edebilecek.

Önceki uygulamada sanığın sorgusu yapılmadan gıyabında mahkûmiyet kararı verilebilmesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından savunma hakkının ihlali olarak değerlendiriliyordu.

9. Türk Medeni Kanunu: Vesayet satışları elektronik ortama taşınıyor

Vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmaz malların satışı bundan sonra UYAP sistemine entegre elektronik satış portalı üzerinden gerçekleştirilecek.

Eskiden ise bu satışlar, vesayet makamının görevlendirdiği kişi tarafından fiziki ortamda yapılıyordu.

10. Diğer önemli değişiklikler

DNA verileri: Beraat eden kişilere ait DNA ve genetik inceleme sonuçları derhal imha edilecek. Diğer durumlarda ise bu veriler en geç 20 yıl sonra silinecek. Önceki uygulamada imha süreleri bu kadar açık ve net değildi.

Bilirkişilik uygulaması: Hâkim veya savcı, kendi mesleki bilgisiyle çözebileceği bir konuda gereksiz şekilde bilirkişiye başvurursa uyarma cezası ile karşılaşabilecek. Bu düzenleme, bilirkişiye gereksiz başvurular nedeniyle yargılamaların uzamasının önüne geçmeyi amaçlıyor.

Danıştay: Danıştay'daki daire sayısının azaltılmasına ilişkin geçiş süresi 2030 yılına kadar uzatıldı.

Sonuç

12. Yargı Paketi, yalnızca ceza yargılamasını değil; hukuk yargılaması, idari yargı, icra hukuku ve medeni hukuk alanlarını da doğrudan etkileyen kapsamlı değişiklikler içeriyor. Özellikle HAGB kararlarında istinaf yolunun açılması, duruşmalar arasındaki sürenin sınırlandırılması, belirsiz alacak davasının kaldırılması, mirasçılara ortaklığın giderilmesi davalarında öncelik tanınması ve kanuni faiz sisteminin yeniden düzenlenmesi, uygulamada en çok tartışılacak yenilikler arasında yer alıyor. Bu düzenlemelerin yargılamaların hızına ve uygulamaya etkisi ise önümüzdeki dönemde mahkeme kararlarıyla daha net ortaya çıkacaktır.

Av. Arb. Cengiz SERTTAŞ